Tình Bằng Hữu

  • 31 Tháng Một, 2020
  • Đăng bởi editor
Sự khái quát về bốn cách kết bạn, như là một châm ngôn, một bài học luân lý - đạo đức Phật giáo mà Đức Phật đã gửi đến nhân loại: “Bạn có bốn thứ: một là kết bạn như hoa, hai là kết bạn như cân, ba là kết bạn như núi, bốn là kết bạn như đất”.

Sao gọi là kết bạn như hoa?
Khi bông hoa còn tươi tốt thì giắt trên đầu, khô héo rồi bỏ đi. Kết bạn cũng thế: hễ thấy giàu sang thì xu phụ theo, thấy nghèo nàn lại bỏ làm lơ.

Chúng ta thấy, Đức Phật đã minh họa một cách hình tượng và thực tiễn như thế nào khi đề cập đến kiểu kết bạn thiếu nhân, thiếu nghĩa, chỉ xu theo vật chất, lợi dưỡng. Một người bạn mà ứng xử như thế thì làm sao chúng ta có thể kết bạn lâu dài? Chính điểm này, trong đoạn kinh, Hiền Nhân đã nói với vua: “Ở đời, có thịnh ắt có suy, có hội họp ắt có ly tán, lành dữ vô thường, họa phúc tự mình chuốc lấy. Kết bạn mà không bền chắc thì không nên thân. Thân mà không có chừng độ, thân lâu sẽ có khinh lờn. Ví như múc nước giếng, múc sâu thì nổi cặn. Gần người hiền được thêm trí tuệ, ở với kẻ dốt càng thêm ngu si. Thường thấy thì hay khinh lờn, xa nhau thì sanh oán giận. Giao tiếp người lành nên qua lại có chừng độ, thân mà có cung kỉnh thì thân lâu ngày càng có hậu. Giao thiệp với kẻ bất lương, họ ăn ở không thực thà, lời ngon tiếng ngọt chẳng qua là để lợi dụng mình, dù cho có kết hợp cũng không nên tin…” .

Trong cuộc sống, kiểu kết bạn này dường như không hiếm. Cho nên, trong cơn hoạn nạn mới có thể nhận thấy được đâu là tình bạn thủy chung, đích thực. Khi giàu sang hay khi quyền cao chức trọng, nếu có nhiều người đến giao du kết bạn, thì ta hãy khoan vội mừng, cho rằng mình được nhiều người quý trọng và lắm bạn hiền. Bạn hiền thì dù ta giàu hay nghèo, sang hay hèn, miễn là còn giữ được phẩm chất, nhân cách, thì bạn không bao giờ thay lòng đổi dạ.

Sao gọi là kết bạn như cân?
Khi để vật nặng thì đầu gục xuống, vật nhẹ thì đầu vổng lên, có qua lại thì cung kính nhau, không qua lại thì khi dễ nhau.
Đó là tình bạn như cân, lúc vổng lên, lúc hạ xuống, khi tỏ vẻ trọng vọng, khi rất đỗi coi thường. Cũng như trên, ngày nay có không ít những “tình bạn” như thế. Nhất là trên “quan trường hoạn lộ”, khi ta còn đương chức đương quyền, có biết bao người đến thăm hỏi, quà cáp; khi ta thất thế hay về hưu thì tất cả những bạn bè trước đây đều không còn lui tới, qua lại. Tìm được người tri âm, tri kỷ có lẽ còn khó hơn tìm vàng.

Thời Đông Chu có câu chuyện về tình bạn như sau: “Bảo Thúc chết, Quản Trọng thương tiếc khóc ướt đầm cả vạt áo. Có người hỏi: Ông với Bảo Thúc vốn không phải họ hàng thân thích, cớ sao lại thương tiếc, khóc than như vậy?
Quản Trọng nói: Lúc nhỏ tôi khốn khổ, thường đi buôn chung với Bảo Thúc, lúc chia lãi bao giờ ta cũng lấy phần hơn mà Bảo Thúc không cho ta là tham, vì biết tôi gặp cảnh quẫn bách, bất đắc dĩ phải lấy như thế. Tôi ở chỗ chợ búa, thường bị lắm kẻ dọa nạt, Bảo Thúc không cho ta là kẻ hèn nhát, vì biết tôi có lượng khoan dung. Bàn việc với Bảo Thúc, nhiều khi việc hỏng, Bảo Thúc không cho tôi là ngu, biết con người có lúc may, lúc rủi cho nên công việc có lúc thành, lúc bại. Tôi ba lần ra làm quan, ba lần bị bãi chức, Bảo Thúc không bao giờ xem thường xa lánh, vì biết tôi chưa gặp thời… Đối với người hiểu mình, mình đem cả tính mạng ra cống hiến còn chưa là quá, huống chi thương tiếc mà khóc thế này thì thấm vào đâu…”.
Bạn như thế có mấy người? Nhân tình ấm lạnh, cuộc sống dễ đổi thay, đây là lẽ thực của nhân sinh…

Sao gọi là kết bạn như núi?
Hòn núi vàng, loài chim thú tụ về, lông cánh được chói màu vàng rực. Kết bạn cũng thế: khi sang thời sang với nhau, khi vui đồng vui.
Việt Nam chúng ta có câu “Giàu vì bạn, sang vì vợ”. Quý thay những người có thể hy sinh cả sự nghiệp cho bạn như chuyện Lưu Bình – Dương Lễ…

Sao gọi là kết bạn như đất?
Tất cả mọi vật đều dựa đất mà sinh. Làm bạn để nuôi dưỡng, ủng hộ, ân hậu không quên…
Đây là mối quan hệ bạn bè nương tựa nhau để cùng tiến bộ, là tấm gương bạn bè chân tình, cao quý – một trong những yếu tố tạo nên tinh thần tùy hỷ trong đạo Phật. Khi thấy bạn có những tiến bộ, mình không sanh lòng ganh tỵ; khi thấy bạn gặp cảnh ngộ thiệt thòi, kém sút, mình cũng không sanh tâm khi dể, rẫy ruồng.
Sự tương thân đó làm cho tánh vị kỷ không còn tồn tại trong mỗi con người. Chính vì sự vị kỷ mà con người sanh ra đố kỵ, làm cản trở sự tiến bộ của người khác.

Bồ tát Hiền Nhân đã nói: “Kẻ trí giả nhìn thấy rõ ràng đời là một sự biến đổi tang thương; trẻ trung rồi sẽ già nua, cường tráng rồi sẽ suy nhược, có sống thì sẽ có chết; giàu sang như mây nổi, đều là vô thường cả. Cho nên, lúc an ổn phải nghĩ đến khi nguy ngập, khi hưng thạnh thì nghĩ đến lúc vô thường, người lành thì kính mến, người ác thì phải lánh xa. Có giận hờn ai thì nên trừ bỏ, đừng vì thế mà gây ác hại người. Nhu hòa mà khó xâm phạm, yếu đuối mà người khó thắng. Người trí như vậy đó, ta không nên khinh thường…”

 

 

Trong xã hội Việt Nam chúng ta hiện nay cũng có những con người biết sống chia sẻ cùng nhau lúc khó khăn, được xem là “cổ tích thời hiện đại”. Điển hình như câu chuyện ở thôn Hội Phú, xã An Ninh Tây (huyện Tuy An – Phú Yên) – một học sinh lành lặn (Nguyễn Thị Định), cõng một học sinh khuyết tật (Lâm Thị Minh Trang) đến trường suốt những năm cấp 2; lên đến cấp 3, cả hai mới được đến trường bằng xe đạp…

Có thể nói, tình bạn như thế đã nói lên sự hy sinh, giúp nhau cùng tiến bộ. Tình bạn đó không còn là tình bạn thường tình, mà đã tạo nên một nhân cách lớn, và không phải chỉ có trong những trang “cổ tích”, mà là một hình ảnh tuyệt đẹp giữa đời thường, trong xã hội hiện đại.

Qua bốn kiểu kết bạn trong kinh Hiền Nhân, chúng ta nhận thức rõ lối ứng xử trong mối tương quan bạn bè, hay nói khác hơn, dù chúng ta làm bất cứ nghề nghiệp gì, khi chọn đối tác hay tạo mối quan hệ, chúng ta cũng có thể ứng dụng bốn cách này để có thể nhận chân về những mối quan hệ mà ta đang có, đồng thời tạo nên một lối ứng xử có thủy có chung, có văn hóa, đạo đức.

Có thể nói, qua đây, chúng ta cũng thấy rõ giáo lý đạo Phật không chỉ nói về những vấn đề “xuất thế”, mà Đức Phật cũng đã rất chú trọng về vấn đề “nhập thế” – hoàn thiện nhân cách trước khi đạt được thánh cách – giúp cho tất cả chúng ta một phương pháp ứng xử phù hợp với đạo lý làm người, tạo nên một nhân cách sống. Nhân cách sống đó, dù bất cứ ở đâu và bất cứ thời điểm nào, cũng có thể ứng dụng và mang lại những kết quả tốt đẹp.

QUAN HỆ TÌNH BẠN
THEO TINH THẦN KINH HIỀN NHÂN
Thích Thiện Bảo

Thương mại

MYVIET INC
  • 25 Tháng Một, 2019
  • Đăng bởi editor
MY VIET MAGAZINE
  • 25 Tháng Một, 2019
  • Đăng bởi editor
cau-nguyen-1
Cầu nguyện có phải là mê tín hay không ??

Khi mình còn nói chuyện được với nhau là còn có sự thông cảm

  • 14 Tháng Mười Một, 2018
  • Đăng bởi editor
Xem thêm
TOP 10 TỶ PHÚ GIÀU NHẤT THẾ GIỚI 2019

Giám đốc điều hành của LVMH (Louis Vuitton Moet Hennessy), chuyên hàng xa xỉ hàng...

  • 6 Tháng Mười Hai, 2019
  • Đăng bởi editor
Xem thêm
GIỮA MÙA GIÁNG SINH KỶ NIỆM

Ngày qua tháng lại, mới đó mà lại sắp sửa đến mùa lễ hội giáng...

  • 28 Tháng Mười Hai, 2019
  • Đăng bởi editor
Xem thêm
THƯ GỬI MẠ NĂM THỨ BỐN MƯƠI BỐN

Những ngày cuối tháng Tư, tin tức dồn dập không khả quan chút nào, như...

  • 16 Tháng Tư, 2019
  • Đăng bởi editor
Xem thêm